Ομιλία Επιτρόπου Δημήτρη Αβραμόπουλου στο Sciences Po για το μεταναστευτικό

Δεν υπάρχουν σχόλια

Κυρίες και κύριοι,

Είναι μεγάλη τιμή να βρίσκομαι σήμερα στο Sciences Po στο πλαίσιο της Συνόδου Νέων Ηγετών (Young and Leaders Summit) σχετικά με το κρίσιμο ζήτημα της μεταναστευτικής κρίσης.

Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Πρύτανη, κ. Ενρίκο Λέτα , για την πρόσκλησή του να μιλήσω σε αυτό το κορυφαίο πανεπιστημιακό ίδρυμα ενώπιον ενός ακροατηρίου που αποτελείται από μελλοντικούς ηγέτες.

Το φαινόμενο της μετανάστευσης αποτελεί μία από τις πιο δύσκολες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι κοινωνίες μας, τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο. Σήμερα, περισσότεροι από 65 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον πλανήτη έχουν εκτοπιστεί από τις πατρίδες τους. Οι άνθρωποι αυτοί προσπαθούν να ξεφύγουν από τη φτώχεια, τις κλιματικές αλλαγές, τον πόλεμο και την αστάθεια.

Πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για τη συνέχιση του εκτοπισμού ακόμα περισσότερων ανθρώπων. Δικαιολογημένα, δεν μπορούν να αποδεχτούν όλοι με την ίδια ευκολία αυτή τη νέα πραγματικότητα, δεδομένων και των αυξανόμενων απειλών για την ασφάλεια λόγω της τρομοκρατίας. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια αναβίωση του λαϊκισμού και της ξενοφοβίας, της ρητορικής που προκρίνει κοινωνίες-φρούρια  και κλειστά σύνορα.

Οι πολίτες θέλουν συγκεκριμένες λύσεις. Αναζητούν ασφάλεια και σταθερότητα είτε ζουν στη Γαλλία, τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής ή την Τουρκία. Ό,τι συμβαίνει στη Συρία, γίνεται αισθητό όχι μόνο στην Τουρκία, αλλά και στην Ελλάδα, τη Γερμανία και τη Σουηδία. Ό,τι  συμβαίνει στη Βόρεια Αφρική γίνεται αισθητό στην Ιταλία, στη Γαλλία, στο Βέλγιο, στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ο κόσμος μας γίνεται όλο και πιο παγκοσμιοποιημένος και διασυνδεδεμένος.

Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε είναι παγκόσμιες και απαιτούνται αντίστοιχα μέτρα για να δοθούν κατάλληλες λύσεις. Τον περασμένο Σεπτέμβριο πραγματοποιήθηκε μια, ιστορικής σημασίας, σύνοδος κορυφής της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ για τη μετανάστευση, όπου οι παγκόσμιοι ηγέτες συναντήθηκαν και συμφώνησαν να εντείνουν τις κοινές προσπάθειές τους για πιο αποτελεσματικές πολιτικές μετανάστευσης.

Στην αρχή της μεταναστευτικής κρίσης, τόσο στην Ευρώπη όσο και παγκοσμίως, η προσέγγισή μας  δεν ήταν συντονισμένη.

Έχουμε, όμως, σημειώσει πρόοδο. Δεν βρισκόμαστε στο ίδιο σημείο  που ήμασταν πριν από δύο χρόνια. Χιλιάδες άνθρωποι έχουν επανεγκατασταθεί στην Ευρώπη, στις ΗΠΑ, στον Καναδά. Χιλιάδες άνθρωποι έχουν διασωθεί στη Μεσόγειο.

Η ΕΕ έχει καταβάλει σημαντική προσπάθεια για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της μετανάστευσης, τόσο εντός όσο και εκτός της Ευρώπης. Αναθεωρεί το κοινό ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου ώστε να γίνει πιο δίκαιο και αποτελεσματικό.

Για να περιορισθεί η πίεση προς την Ελλάδα και τη Ιταλία, έχουμε ήδη μετεγκαταστήσει, σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, περισσότερους από 10000 ανθρώπους που είχαν ανάγκη άμεσης προστασίας.

Παράλληλα, με τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής  Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής τον περασμένο Οκτώβριο, έχουμε βελτιώσει τη διαχείριση των εξωτερικών μας συνόρων.

Για να περιορίσουμε ακόμα περισσότερο την παράτυπη μετανάστευση, έχουμε ενισχύσει τις νόμιμες διόδους προς την Ευρώπη, όχι μόνο με την παροχή προστασίας μέσω της επανεγκατάστασης, αλλά και με την προσέλκυση ατόμων με δεξιότητες για να εργαστούν και να ζήσουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ιστορία μας έχει διδάξει ότι δεν πρέπει να υποτιμούμε τη σημασία της ένταξης.

Σε ό, τι αφορά τη δράση της, εκτός ευρωπαϊκών συνόρων, η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί τον σημαντικότερο χορηγό ανθρωπιστικής βοήθειας, παρέχοντας επείγουσα βοήθεια για τη διάσωση προσφύγων μέσω της διάθεσης περισσοτέρων από 5 δις ευρώ.

Προσφέρουμε βοήθεια στους εκτοπισμένους στο εσωτερικό της Συρίας, στους πρόσφυγες από τη Συρία, καθώς και στις κοινότητες υποδοχής τους στο Λίβανο, την Ιορδανία, το Ιράκ, την Τουρκία και την Αίγυπτο.

Η εφαρμογή της Δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας του περασμένου Μαρτίου εντάσσεται στο πλαίσιο της ολοκληρωμένης προσέγγισής μας και έχει μειώσει δραστικά τόσο τις αφίξεις όσο και τις απώλειες ζωών στο Αιγαίο.

Επίσης, με το νέο Πλαίσιο Εταιρικής Σχέσης της ΕΕ, έχουμε ξεκινήσει έναν εποικοδομητικό πολιτικό διάλογο με τις βασικές χώρες προέλευσης και διέλευσης, κυρίως στην Αφρική.

Προσπαθούμε να τις βοηθήσουμε να διαχειριστούν καλύτερα το φαινόμενο της  μετανάστευσης με έναν ολοκληρωμένο τρόπο, εστιάζοντας στην καταπολέμηση των εγκληματικών δικτύων διακίνησης μεταναστών και βελτιώνοντας τη διαχείριση των συνόρων και της μετανάστευσης, αλλά και τη συνεργασία για την επανεισδοχή των παράτυπων μεταναστών. Και το κυριότερο, τις βοηθάμε να αντιμετωπίσουν τα πραγματικά αίτια για τα οποία οι άνθρωποι εγκαταλείπουν τις πατρίδες τους, παρέχοντας περισσότερες ευκαιρίες και ένα καλύτερο μέλλον.

Αυτός είναι ο λόγος που δημιουργήσαμε το Καταπιστευματικό Ταμείο Έκτακτης Ανάγκης της ΕΕ για την Αφρική, διαθέτοντας 2.2 δισεκατομμύρια ευρώ για την παροχή ευέλικτης και γρήγορης βοήθειας ανάλογα με τις ανάγκες της κάθε χώρας. Έχουμε επίσης δημιουργήσει ένα νέο Ευρωπαϊκό Εξωτερικό Επενδυτικό Σχέδιο με σκοπό την κινητοποίηση τουλάχιστον 44 δις ευρώ για επενδύσεις σε χώρες-εταίρους, στοχεύοντας στην προώθηση της ανάπτυξης και της απασχόλησης και στην αντιμετώπιση των μακροχρόνιων αιτιών που προκαλούν τη μετανάστευση.

Έχουμε σημειώσει σημαντική πρόοδο τα τελευταία δύο χρόνια τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο. Ωστόσο πρέπει να συνεχίσουμε τις προσπάθειες μας. Η προσφυγική κρίση δεν έχει τελειώσει ακόμα.

Η αντιμετώπιση των μεταναστευτικών προκλήσεων δεν μπορεί να γίνει με «μπαλώματα». Υφίσταται αυξανόμενη απογοήτευση, ανυπομονησία, και, το πιο ανησυχητικό,  μισαλλοδοξία. Οι προκλήσεις της μετανάστευσης δοκιμάζουν όλο και περισσότερο την ενότητα της ΕΕ. Θέτουν υπό πίεση, αν όχι σε κίνδυνο, τις θεμελιώδες αρχές της συνοχής και της υπευθυνότητας, αλλά και ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματά της: τη Σένγκεν και την ελεύθερη, χωρίς ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα, κυκλοφορία των ευρωπαίων πολιτών, κάτι που από πολλούς από εσάς θεωρείται μάλλον δεδομένο.

Οι ευρωπαίοι φοιτητές που βρίσκονται σήμερα εδώ ταξιδεύουν ελεύθερα εντός των ευρωπαϊκών συνόρων, χωρίς να χρειάζεται να δείχνουν το διαβατήριό τους. Δεν έχουν ζήσει κάτι διαφορετικό. Αντίθετα, εγώ ανήκω σε μια γενιά που θυμάται και έζησε τις σφραγίδες στα διαβατήρια, τις ουρές και, κάποιες φορές, την αβεβαιότητα, όταν διασχίζαμε τα σύνορα εντός της Ευρώπης.

Ως φοιτητές του περίφημου Sciences Po του Παρισιού, έχετε τη δυνατότητα να εκτιμήσετε τη σημασία της ιστορίας και τα διδάγματα που μπορεί να μας προσφέρει για  το παρόν και το μέλλον μας. Είστε όλοι φοιτητές σε μια χώρα  που συγκαταλέγεται μεταξύ των ιδρυτών και στυλοβατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της ευρωπαϊκής ενότητας.

Φέτος γιορτάζουμε την 60ή επέτειο της Συνθήκης της Ρώμης. Ωστόσο, δεν έχουμε καταφέρει να φθάσουμε στο σημείο που οραματίζονταν οι ιδρυτές, «πατέρες» της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αντί να αποδείξουμε ότι η Ένωση αυτή είναι ανοικτή, ανεκτική και χωρίς αποκλεισμούς – μια πραγματική Ένωση δηλαδή- βλέπουμε σκιές από το πρόσφατο παρελθόν μας, που ποτέ δεν πιστεύαμε ότι θα επανεμφανίζονταν.

Βρισκόμαστε σε ένα ιστορικό σταυροδρόμι, αντιμέτωποι με κρίσιμες προκλήσεις.

Πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι κάποιοι φαίνεται να έχουν ξεχάσει το ίδιο το νόημα της ύπαρξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης: τη διασφάλιση της ειρήνης και της σταθερότητας. Αντίθετα, βλέπουμε να σηκώνονται τοίχοι και φράκτες, τη στιγμή που ο λαϊκισμός και η ξενοφοβία κερδίζουν έδαφος, απειλώντας τις δημοκρατίες μας.

Βρισκόμαστε στην πόλη που έχει πληγεί δύο φορές από αποτρόπαιες τρομοκρατικές επιθέσεις μέσα σε ένα χρόνο – αλλά αυτή είναι μια απειλή που δεν περιορίζεται στο Παρίσι ή τη Γαλλία.

Έχουμε μια χώρα – το Ηνωμένο Βασίλειο – που ψήφισε να αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ παράλληλα έχουμε νέα ηγεσία στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.

Οι ΗΠΑ υπήρξαν ένας από τους κύριους παράγοντες που συνέβαλαν στη ένωση της Ευρώπης μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Ελπίζω ότι οι ισχυροί πολιτιστικοί και ιστορικοί δεσμοί μας θα επικρατήσουν με θετικό πνεύμα στο μέλλον.

Του χρόνου θα γιορτάσουμε την 100η  επέτειο από το τέλος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Σε τρία χρόνια, θα γιορτάσουμε 75 χρόνια ειρήνης μετά το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Ωστόσο, τα επακόλουθα αυτού του πολέμου έχουν σχεδόν ξεχαστεί, ενώ η ειρήνη και η σταθερότητα για τις οποίες δόθηκαν σκληρές μάχες, θεωρούνται πια δεδομένες.

Η μελλοντική γενιά των ηγετών που βρίσκεται σήμερα εδώ θα πρέπει είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις αυτές.

Καθώς μελετάτε την ιστορία, και βιώνετε τις πολιτικές εξελίξεις και αρχίζετε να συμμετέχετε ενεργά στην πολιτική και κοινωνική ζωή,  δεν θα πρέπει να παραβλέπετε τα διδάγματα του παρελθόντος. Εκμεταλλευτείτε τις μοναδικές διεθνείς σχέσεις που χτίζετε εδώ, για να ενισχύσετε περαιτέρω την παγκόσμια κοινωνία μας.

Οι αρχές της προσήλωσης και της αριστείας, καθώς και της ένταξης, της ισότητας, της διαφορετικότητας και της ανοχής που σας έχουν εμφυσηθεί σε αυτό το καταξιωμένο πανεπιστήμιο, θα αποτελέσουν οδηγό ώστε να διατηρήσετε και να ολοκληρώσετε την προσπάθειά σας, να οικοδομήσετε έναν καλύτερο, ασφαλέστερο, πιο φιλόξενο και δημιουργικό μέλλον για όλους μας.

Γιώργος .
Επόμενο άρθρο

Σχετικά Δημοσιεύσεις