Παρέμβαση Επιτρόπου Δ. Αβραμόπουλου στην ολομέλεια του ΕΚ στο Στρασβούργο για την «Κοινή πορεία» σε θέματα μετανάστευσης μεταξύ ΕΕ-Αφγανιστάν

Δεν υπάρχουν σχόλια

Πρωτολογία 

Στις 2 Οκτωβρίου η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Αφγανιστάν συμφώνησαν για μια «Κοινή πορεία» στα ζητήματα της μετανάστευσης.

Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται στο νέο Πλαίσιο Εταιρικής Σχέσης της ΕΕ με τρίτες χώρες, σύμφωνα με την  Ευρωπαϊκή Ατζέντα για τη Μετανάστευση, και αποτελεί μέρος των προσπαθειών της ΕΕ για την αντιμετώπιση της τρέχουσας μεταναστευτικής κρίσης. Στην πρόσφατη συνεδρίασή του, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλωσόρισε την πρωτοβουλία αυτή.

Εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο, έχουμε υιοθετήσει την Ευρωπαϊκή Ατζέντα για τη Μετανάστευση. Η αρχή πάνω στην οποία βασίζεται η στρατηγική μας είναι ότι οι κοινές προκλήσεις απαιτούν κοινές ευρωπαϊκές λύσεις.

Διαθέτουμε μια ολοκληρωμένη πολιτική παρεμβάσεων, με βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα μέτρα καθώς και μια συντονισμένη προσέγγιση των εσωτερικών και εξωτερικών πολιτικών μας.

Η πρόληψη της παράτυπης μετανάστευσης είναι ένα από τα ζητήματα που απαιτούν μακροπρόθεσμη αντιμετώπιση και συνεργασία με τρίτες χώρες-κλειδιά. Επομένως η συνεργασία μας με το Αφγανιστάν, που είναι μια από τις βασικές χώρες προέλευσης παράτυπων μεταναστών, αποτελεί μέρος αυτής της συνολικής προσέγγισης.

Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕ και το Αφγανιστάν αποφάσισαν να αναβαθμίσουν τη συνεργασία τους. Κατά τη διάρκεια του 2015, έφθασε στην Ευρώπη ένας εξαιρετικά μεγάλος αριθμός παράτυπων μεταναστών αφγανικής καταγωγής, ενώ και φέτος οι Αφγανοί συνεχίζουν να αποτελούν τη δεύτερη μεγαλύτερη ομάδα παράτυπων μεταναστών στην ΕΕ.

Πολλοί από αυτούς πιθανότατα δικαιούνται διεθνούς προστασίας.

Δεν χρειάζεται να επαναλάβω ότι για κάθε αιτούντα άσυλο προβλέπεται μια δίκαιη και συγκεκριμένη διαδικασία που σέβεται τα δικαιώματά, του σύμφωνα με το δίκαιο της ΕΕ. Όσοι όμως δεν χρήζουν διεθνούς προστασίας θα πρέπει να επιστρέφουν. Και αυτό ακριβώς το ζήτημα πρέπει να αντιμετωπίσουν οι αφγανικές αρχές, που δεν αμφισβητούν την  αρχή του διεθνούς δικαίου για επανεισδοχή υπηκόων που κρίθηκαν παράτυποι.

Ανησυχούν ωστόσο για τις επιπτώσεις σε εκείνους που επιστρέφουν όσο και στις κοινότητες που τους υποδέχονται. Το ζήτημα αυτό πρέπει να αντιμετωπιστεί εγκαίρως και επαρκώς.

Η ανησυχία τους , την οποία συμμερίζεται η ΕΕ, ενισχύεται από το γεγονός ότι παράτυποι Αφγανοί μετανάστες επιστρέφουν στο Αφγανιστάν και από άλλες γειτονικές χώρες, κυρίως το Πακιστάν και το Ιράν.

Οι επιστροφές αυτές πραγματοποιούνται χωρίς να συνοδεύονται από κάποιο μέτρο για εκείνους που επιστρέφουν και για τις κοινότητες που θα τους υποδεχθούν και θα τους επανεντάξουν.

Η ΕΕ δεν διέθετε μέχρι τις 2 Οκτωβρίου πλαίσιο συνεργασίας με το Αφγανιστάν, γεγονός που είχε δημιουργήσει δυσπιστία, περιορισμένες δυνατότητες διαλόγου και συνεργασίας, αλλά και αβεβαιότητα για τους μετανάστες.

Οι μόνοι που επωφελούνταν από την έλλειψη ενός πλαισίου συνεργασίας ήταν οι εγκληματικές οργανώσεις διακίνησης μεταναστών.

Πλέον, στο πλαίσιο του διαλόγου και συνεργασίας που διαθέτουμε, θα μπορούμε να συζητούμε ζητήματα που σχετίζονται με την επιστροφή, την επανεισδοχή, και την επανένταξη των παράτυπων μεταναστών

με έναν ολοκληρωμένο, ισορροπημένο και βιώσιμο τρόπο.

Τα όσα προβλέπονται στην «κοινή πορεία» δεν αφορούν σε άτομα στα οποία έχει χορηγηθεί καθεστώς διεθνούς προστασίας στην ΕΕ ή των οποίων εξετάζεται η αίτηση διεθνούς προστασίας. Καλύπτει μόνο τις περιπτώσεις  παράτυπων μεταναστών, δηλαδή ατόμων που είτε δεν έχουν ζητήσει άσυλο ή των οποίων η αίτηση ασύλου έχει απορριφθεί και δεν έχουν δικαίωμα να παραμείνουν στην ΕΕ. Η αρχή της μη επαναπροώθησης θα πρέπει να τηρείται σε κάθε περίπτωση.

Επίσης η «κοινή πορεία» δεν συνιστά μια νομικά δεσμευτική διεθνή συμφωνία: δεν δημιουργεί νέες υποχρεώσεις.

Είναι μια κοινή δήλωση, στην οποία περιγράφονται οι διάφορες πρωτοβουλίες που η ΕΕ και το Αφγανιστάν σκοπεύουν να αναλάβουν σχετικά με την επιστροφή, την επανεισδοχή, και την επανένταξη. Η δήλωση αυτή θα ενισχύσει την εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο πλευρών.

Η «κοινή πορεία» δεν αφορά μόνο στην επιστροφή των παράτυπων μεταναστών. Περιλαμβάνει πολλές άλλες πρωτοβουλίες που σαν σκοπό έχουν την εφαρμογή, με πνεύμα συνεργασίας, μιας μόνιμης λύσης. Προβλέπονται, για παράδειγμα, μέτρα για να προληφθούν νέες μεταναστευτικές ροές παράτυπων μεταναστών, όπως, εκστρατείες ευαισθητοποίησης σχετικά με τους κινδύνους της παράτυπης μετανάστευσης, και η καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης μεταναστών.

Σύμφωνα με την νομοθεσία της, η ΕΕ θα λάβει επαρκώς υπόψη της τα ανθρωπιστικά ζητήματα προκειμένου να διασφαλίσει ότι οι ευάλωτες ομάδες μεταναστών θα λαμβάνουν: επαρκή προστασία, βοήθεια και φροντίδα σε όλη τη διάρκεια της διαδικασίας.

Στο πλαίσιο αυτό, η «κοινή πορεία» δίνει έμφαση στην πρόθεση της ΕΕ να στηρίξει τη χώρα στο δύσκολο έργο της επανένταξης των ατόμων που επιστρέφουν.

Το Αφγανιστάν αντιμετωπίζει πρωτόγνωρες μεταναστευτικές προκλήσεις. Στο πλαίσιο αυτό,  η Επιτροπή εφαρμόζει ένα σημαντικό πρόγραμμα για την υποστήριξη της επιστροφής των μεταναστών, των μελών των κοινοτήτων τους, και των τοπικών αρχών.

Οι παρεμβάσεις που προβλέπονται στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος θα περιλαμβάνουν επαγγελματική κατάρτιση και ανάπτυξη δεξιοτήτων, ενίσχυση τοπικών κοινοτήτων και βελτίωση των μηχανισμών και πολιτικών διαχείρισης της μετανάστευσης.

Το πρόγραμμα αυτό έρχεται να προστεθεί στην υπάρχουσα διμερή αναπτυξιακή συνεργασία, η οποία αντιμετωπίζει ορισμένες από τις βασικές αιτίες της παράτυπης μετανάστευσης, όπως την παροχή βασικών υπηρεσιών ή οικονομικών ευκαιριών. Αποτελεί μια μόνο πτυχή της ευρύτερης οικονομικής και τεχνικής υποστήριξης που παρέχουν η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της, όπως επισημάνθηκε κατά τη διάσκεψη των Βρυξελλών της 5ης Οκτωβρίου.

Η «κοινή πορεία» αποτελεί το ξεκίνημα ενός διαλόγου και μιας συνεργασίας  μεταξύ της ΕΕ, των Κρατών Μελών και των αρχών του Αφγανιστάν. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεσμεύεται ότι θα καταβάλλει κάθε προσπάθεια για την επιτυχία της πρωτοβουλίας αυτής προς όφελος της ΕΕ, του Αφγανιστάν και ιδιαίτερα των Αφγανών μεταναστών.

Δευτερολογία – σημεία παρέμβασης 

Η πρωτοβουλία αυτή είναι ένα εργαλείο που θα συμβάλλει στην έναρξη του διαλόγου και της συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και του Αφγανιστάν στα ζητήματα της μετανάστευσης.

Θα επιτρέψει στις δύο πλευρές να έρθουν κοντά και να συζητήσουν, να συνεργασθούν και να κτίσουν δεσμούς αμοιβαίας εμπιστοσύνης για την αντιμετώπιση των κοινών προκλήσεων.

Κάθε απόφαση που αφορά στην πιθανή επιστροφή παιδιών πρέπει να βασίζεται κάθε φορά σε ξεχωριστή αξιολόγηση προς όφελός τους, σύμφωνα με τους κανόνες της ΕΕ.

Οι ασυνόδευτοι ανήλικοι που θα επιστρέφουν στο Αφγανιστάν θα υποστηρίζονται από το ευρωπαϊκό πλαίσιο χρηματοδότησης για την επανένταξη από τις αφγανικές αρχές και τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης-Καμπούλ, που έχει ήδη θέσει σε λειτουργία έναν αποτελεσματικό μηχανισμό αναφορών. Φέτος, μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό ατόμων που επέστρεψαν εθελοντικά από την Ευρώπη ήταν ασυνόδευτα παιδιά.

Ο μη δεσμευτικός χαρακτήρας της πρωτοβουλίας δεν μας παρέχει κάποια εγγύηση ότι οι προβλέψεις της θα εφαρμοστούν αποτελεσματικά από τις αφγανικές αρχές.

Η κατάσταση στη χώρα παραμένει δύσκολη. Εξαντλούμε όλα τα διαθέσιμα μέσα για να επαναφέρουμε την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή. Αυτό αποτελεί μια από τις βασικές προτεραιότητες της ΕΕ.

Η φτώχεια, η αστάθεια, η ανασφάλεια και η έκτακτη κατάσταση που έχει δημιουργηθεί από τη μαζική επιστροφή μεταναστών από το Ιράν και το Πακιστάν, καθιστά το έργο αυτό ακόμα πιο δύσκολο.

Η ΕΕ και τα Κράτη Μέλη θα πρέπει να καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια να υποστηρίξουν τις αφγανικές αρχές για να συνεργαστούν στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας αυτής. Όχι μόνο γιατί θα βοηθήσει στην επίλυση μιας σημαντικής πρόκλησης για την Ευρώπη, και συγκεκριμένα στην επιστροφή των παράτυπων μεταναστών και την πρόληψη της άφιξης νέων, αλλά κυρίως γιατί θα έχει θετικό αντίκτυπο στην αφγανική κοινωνία, ενισχύοντας την παροχή βοήθειας σε αυτούς που επιστρέφουν, στις κοινότητες που τους υποδέχονται και σε όσους αποφασίζουν να μην φύγουν από την χώρα.

Γιώργος .
Επόμενο άρθρο

Σχετικά Δημοσιεύσεις